Polski sposób na zabójczy azbest

Rządowy program zakłada, że do 2032 r. Polska będzie już całkowicie wolna od rakotwórczego azbestu. To na papierze, bo praktyka jest zupełnie inna - w ciągu ostatnich czterech lat usunięto zaledwie milion z ponad 15 mln ton materiałów zawierających azbest. Większość skażonego nim gruzu wsypano w plastikowe worki i wywieziono na składowiska.

Teraz pojawiła się szansa na prawdziwą utylizację śmiercionośnego materiału. "Proponujemy całkowite unieszkodliwianie odpadów" - mówi DZIENNIKOWI Ryszard Bajorek z wrocławskiej spółki ATON-HT.

Metoda polega na podgrzaniu azbestu w urządzeniu, które przypomina mikrofalówkę. Pod wpływem temperatury struktura azbestu jest niszczona i w efekcie pozostaje neutralny dla środowiska materiał, który może być używany np. jako kruszywo do budowy dróg lub dodatek do cementu.

Do zastosowania nowatorskiej techniki chętni są już polscy przedsiębiorcy i gminy. I tu zaczynają się kłopoty, bo polskie prawo przewiduje jedynie składowanie azbestu. "Rozmawiamy o zmianie przepisów z Ministerstwem Środowiska. Robimy wszystko, żeby nie przegapić tej szansy" - zapewnia Tomasz Bryzek, koordynator rządowego programu usuwania azbestu.

Przepisy trzeba zmienić szybko, bo świat już upomniał się o polski wynalazek: doceniono go na niedawnych targach w Hanowerze, a do siedziby ATON-HT pukają przedsiębiorcy z Niemiec, Japonii i USA. "Są zainteresowani nie tylko kupnem urządzeń, ale i technologii. Na razie jeszcze nie rozważamy sprzedaży know-how, bo nie chcemy, żeby za pięć lat wynalazek wrócił do Polski jako obca technologia" - mówi Ryszard Bajorek.

15 mln ton - tyle materiałów zawierających azbest wciąż zalega na dachach i w ścianach budynków w całej Polsce, choć nie wolno go używać od 1997 roku. Deszcz czy wiatr uwalniają niewidzialne dla oka szkodliwe włókna, które z powietrzem dostają się do płuc, powodując m.in. pylicę i złośliwe nowotwory.

1 mln ton - tyle materiałów zawierających azbest usunięto w ciągu czterech ostatnich lat. Rządowy plan zakłada, że w 2032 roku Polska stanie się krajem wolnym od azbestu.

3 tysiące - tyle rodzajów materiałów budowlanych i produktów zawierających azbest używano w Polsce. Aż 95 proc. odpadów azbestowych to płyty eternitowe. Za czasów PRL służyły do krycia dachów, stosowane były też w energetyce.

48 mld zł - na tyle oszacowano całkowity koszt usunięcia azbestu w Polsce. Tylko miliard na tę operację wyłoży państwo, resztę kosztów muszą ponieść właściciele budynków.